ทำไม "เนื้องอกในสมอง" ถึงทำให้ปวดหัว? ผศ.นพ.สุรัตน์ (แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบประสาทและสมอง) มาไขข้อข้องใจในรายการ "หมอสมองมาเล่า EP.12" สำหรับหลายคนที่กังวลว่าอาการปวดหัวทุกวันจะเป็นโรคร้ายอย่างเนื้องอกในสมองหรือไม่ คุณหมออธิบายว่า "เนื้องอก" (Tumor) คือก้อนเนื้อที่งอกขึ้นมาผิดปกติ มีทั้งชนิดที่ "ไม่ร้ายแรง (Benign)" และชนิดที่ "ร้ายแรง/มะเร็ง (Malignant)" ซึ่งก้อนเนื้อเหล่านี้จะทำให้เกิดอาการปวดหัวได้จาก 2 สาเหตุหลัก คือ:
ก้อนเนื้อไปกดเบียด: ก้อนเนื้อที่โตขึ้นอาจไปกดทับเส้นประสาทหรือเยื่อหุ้มสมอง ซึ่งเป็นบริเวณที่มีตัวรับความรู้สึกเจ็บปวด
แรงดันในกะโหลกศีรษะสูงขึ้น: กะโหลกศีรษะมีพื้นที่จำกัดเหมือนพื้นที่ปิด เมื่อก้อนเนื้อขยายใหญ่ขึ้น จะทำให้เกิดแรงดันภายในสูงขึ้น (เหมือนเป่าลูกโป่ง) จึงทำให้เกิดอาการปวดหัวตามมา (หมายเหตุ: ตัวเนื้อสมองเองไม่สามารถรับความรู้สึกเจ็บปวดได้ ดังนั้นหากก้อนเนื้องอกยังมีขนาดเล็กมากๆ และไม่ได้ไปกดเบียดหรือเพิ่มแรงดัน ผู้ป่วยก็อาจจะไม่มีอาการปวดหัวเลย)
วิธีสังเกต: ปวดหัวแบบนี้ "ไมเกรน" หรือ "เนื้องอก" กันแน่? สำหรับชาวไมเกรนที่กังวลว่าตัวเองอาจเป็นเนื้องอกในสมอง สามารถสังเกตความแตกต่างได้จาก 4 ข้อ ดังนี้:
รูปแบบระยะเวลา: ไมเกรนมักจะปวดเป็นๆ หายๆ มีช่วงที่หายสนิท แต่ถ้าเป็นเนื้องอก อาการปวดมักจะ "ปวดหนักขึ้นเรื่อยๆ และไม่หายขาด"
ตำแหน่งที่ปวด: ไมเกรนสามารถย้ายสลับซ้าย-ขวาได้ แต่เนื้องอกจะเกิดอยู่กับที่ อาการปวดจึงมักจะ "ปวดซ้ำๆ อยู่ที่ตำแหน่งเดิม"
อายุที่เริ่มเป็น: ไมเกรนมักเป็นตั้งแต่วัยรุ่นหรือวัยทำงาน แต่ถ้าจู่ๆ มีอาการปวดหัวรุนแรง "ครั้งแรก" ในชีวิตตอนที่ อายุเกิน 50 ปี ให้สงสัยไว้ก่อนว่าอาจมีโรคร้ายซ่อนอยู่
สิ่งกระตุ้น: ไมเกรนมักถูกกระตุ้นด้วย แสง เสียง กลิ่น ความเครียด อากาศร้อน แต่เนื้องอกมักจะถูกกระตุ้นเมื่อ "มีการเคลื่อนไหวร่างกาย หรือเวลานอนราบ" (แรงโน้มถ่วงทำให้แรงดันในสมองเพิ่มขึ้น) และมักมาพร้อมอาการอาเจียนรุนแรง
"สัญญาณอันตราย (Red Flags)" ที่ต้องรีบไปสแกนสมองด่วน! หากคุณมีอาการปวดหัวร่วมกับอาการเหล่านี้ อย่าปล่อยทิ้งไว้ ให้รีบไปพบแพทย์เพื่อตรวจสแกนสมอง (MRI/CT Scan) ทันที:
อายุเกิน 50 ปี แล้วเพิ่งเริ่มปวดหัวรุนแรงเป็นครั้งแรก
มีอาการทางระบบประสาทผิดปกติร่วมด้วย เช่น ปากเบี้ยว พูดไม่ชัด ชาหรืออ่อนแรงครึ่งซีก เดินเซ ตามัว
อาเจียนพุ่งรุนแรง หรือนอนราบแล้วปวดหัวหนักกว่าตอนนั่ง
ปวดหัวรุนแรงฉับพลันทันทีทันใดเหมือนฟ้าผ่า (Thunderclap Headache)
ความเชื่อผิดๆ ยอดฮิตเกี่ยวกับเนื้องอกในสมอง
เป็นไมเกรนนานๆ จะกลายเป็นเนื้องอกไหม? ตอบ: ไม่เกี่ยวข้องกัน ไมเกรนไม่สามารถพัฒนาไปเป็นเนื้องอกในสมองได้
วางมือถือไว้บนหัวตอนนอน ทำให้เป็นมะเร็งสมองไหม? ตอบ: ปัจจุบันงานวิจัยยืนยันชัดเจนแล้วว่า ไม่มีความเกี่ยวข้อง คลื่นมือถือไม่ได้ทำให้เกิดเนื้องอกในสมอง (แต่การเล่นมือถือในที่มืดอาจกระตุ้นให้ไมเกรนกำเริบได้)
กินอาหารเสริมช่วยสลายเนื้องอกได้ไหม? ตอบ: ไม่ได้แน่นอน การรักษาเนื้องอกต้องพึ่งพาการผ่าตัด ฉายแสง หรือเคมีบำบัด (คีโม) เท่านั้น การกินอาหารเสริมบางชนิดอาจไปบำรุงให้ก้อนเนื้อโตขึ้นด้วยซ้ำ
ปัจจัยเสี่ยง 4 อย่างที่กระตุ้นให้เกิดเนื้องอก/มะเร็ง แม้เนื้องอกบางชนิดจะเกิดจากพันธุกรรม แต่เราสามารถหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงภายนอกได้ เช่น 1. ฝุ่น PM 2.5 2. การสูบบุหรี่ 3. การดื่มแอลกอฮอล์ 4. การทานอาหารปิ้งย่างที่ไหม้เกรียม
ข้อคิดทิ้งท้ายจากแพทย์ ความกังวลว่าจะเป็นโรคร้าย เป็นบ่อเกิดของความเครียด และยิ่งทำให้ปวดหัวหนักขึ้น หากคุณมีอาการปวดหัวแปลกๆ และกังวลใจ แนะนำให้รีบมาปรึกษาแพทย์เฉพาะทางด้านระบบประสาทและสมอง เพื่อรับการวินิจฉัยที่ถูกต้อง "ปรึกษาให้มันแล้วใจ" จะได้คลายความกังวลและรับการรักษาอย่างตรงจุด (สามารถปรึกษาคุณหมอผ่านแอปพลิเคชัน Smile Migraine ได้เลยครับ)
[00:00] ไฮไลต์รายการ (ปวดหัวอันตราย เนื้องอก มะเร็ง และความเชื่อเรื่องมือถือ)
[00:57] ทำไมเนื้องอกในสมองถึงทำให้เกิดอาการปวดหัว? (การกดทับ และแรงดัน)
[02:24] ความแตกต่างระหว่าง เนื้องอกชนิดไม่ร้ายแรง กับ เนื้องอกชนิดมะเร็ง
[03:18] วิธีการรักษาเนื้องอกในสมอง (ผ่าตัด, ฉายแสง, เคมีบำบัด)
[04:22] 4 ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดเนื้องอก (PM2.5, บุหรี่, แอลกอฮอล์, ของปิ้งย่าง)
[05:25] วิธีแยกอาการปวดหัว "ไมเกรน" ออกจาก "เนื้องอกในสมอง"
[07:23] เป็นไมเกรนเรื้อรังนานๆ อนาคตจะกลายเป็นเนื้องอกได้ไหม?
[07:55] 6 สัญญาณเตือนอันตราย (Red Flags) ปวดหัวแบบไหนต้องรีบสแกนสมอง
[09:15] Q&A: นอนเอามือถือวางไว้บนหัว ทำให้เป็นมะเร็งสมองได้จริงไหม?
[09:56] Q&A: กินอาหารเสริมช่วยสลายเนื้องอกได้ไหม?
[10:41] ข้อคิดทิ้งท้าย ความกังวลทำให้เครียดและปวดหัวหนักขึ้น ควรปรึกษาแพทย์
แอปพลิเคชั่นพบหมอไมเกรนออนไลน์ 💚🧑🏻⚕️ ดาวน์โหลดแอป คลิก : https://onelink.to/fq5kra
ช่องทางการติดต่อ https://linktr.ee/smilemigraine
Facebook : / smilemigraine
Instagram : / smilemigraine
TikTok : / smilemigraine
Twitter : https://x.com/smilemigraine