ทำไมผู้หญิงถึงเป็นไมเกรนมากกว่าผู้ชาย? จากสถิติทั่วโลกพบว่า ผู้หญิงมีอัตราการเป็นโรคไมเกรนสูงถึง 20% ในขณะที่ผู้ชายพบเพียง 9% ซึ่งหมายความว่าผู้หญิงเสี่ยงเป็นไมเกรนมากกว่าผู้ชายถึง 3-4 เท่า นอกจากจำนวนที่มากกว่าแล้ว ผู้หญิงยังมีแนวโน้มที่จะมีอาการกำเริบถี่กว่า ปวดนานกว่า และมีอาการร่วม (เช่น คลื่นไส้ รำคาญแสง รำคาญเสียง) ที่รุนแรงกว่าผู้ชายอีกด้วย
ฮอร์โมนเอสโตรเจน (Estrogen) ตัวการสำคัญกระตุ้นไมเกรน สาเหตุหลักที่ทำให้ผู้หญิงเป็นไมเกรนบ่อยและรุนแรง มักมีความสัมพันธ์กับ "รอบเดือน" หรือฮอร์โมนเอสโตรเจน (Estrogen) ที่สร้างจากรังไข่ ฮอร์โมนตัวนี้มีตัวรับ (Receptor) อยู่ในสมองและเส้นประสาทคู่ที่ 5 ซึ่งเกี่ยวโยงกับกระบวนการเกิดไมเกรนโดยตรง
ในช่วงก่อนมีประจำเดือนหรือช่วงที่มีประจำเดือน ระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนจะเกิดการ "แกว่ง" หรือ "ดรอปลงอย่างรวดเร็ว" การแกว่งของฮอร์โมนนี้จะไปกระตุ้นให้เส้นประสาทหลั่งสาร CGRP (สารสื่อประสาทที่ทำให้เกิดการอักเสบและหลอดเลือดขยายตัว) ออกมามากผิดปกติ จนนำไปสู่อาการปวดหัวไมเกรนที่รุนแรงในช่วงวันนั้นของเดือน
ความเปลี่ยนแปลงของไมเกรนในแต่ละช่วงวัยของผู้หญิง
ช่วงทานยาคุมกำเนิด: ผู้หญิงที่เป็นไมเกรนชนิดมีออร่า หากทานยาคุมกำเนิดแบบฮอร์โมนรวม อาจเสี่ยงปวดหัวรุนแรงขึ้นถึง 4 เท่า หากทานแล้วอาการแย่ลง ควรปรึกษาแพทย์เพื่อเปลี่ยนวิธีคุมกำเนิด
ช่วงตั้งครรภ์: ข่าวดีคือช่วงตั้งครรภ์ (โดยเฉพาะไตรมาสที่ 2-3) ระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนจะสูงและนิ่ง ไม่แกว่ง ทำให้ผู้หญิงกว่า 50-75% มีอาการไมเกรนลดลงหรือหายไปเลย แต่หลังคลอดฮอร์โมนจะตกฮวบ ซึ่งอาจทำให้อาการปวดกลับมาอีกครั้ง
ช่วงวัยทอง (หมดประจำเดือน): ช่วงเปลี่ยนผ่านก่อนหมดประจำเดือน ฮอร์โมนจะสวิงหนักมาก ทำให้อาการปวดหัวกำเริบถี่ขึ้น แต่เมื่อเข้าสู่วัยหมดประจำเดือนอย่างสมบูรณ์ ฮอร์โมนเริ่มนิ่ง ผู้ป่วยส่วนใหญ่มักมีอาการปวดหัวลดลงอย่างชัดเจน
ความเครียดและอารมณ์ (PMS) กับไมเกรน สมองของผู้หญิงมีความไวต่อการรับรู้ความเจ็บปวดและความเครียดมากกว่าผู้ชาย เมื่อมีความเครียดสะสมร่วมกับภาวะอารมณ์แปรปรวนก่อนมีประจำเดือน (PMS) จึงยิ่งเป็นตัวกระตุ้นชั้นดีที่ทำให้ไมเกรนกำเริบได้ง่ายขึ้น
ไมเกรนช่วงมีรอบเดือน รักษาและรับมืออย่างไร? พญ.วลีพันธ์ (หมอส้ม) แนะนำว่า หากปวดไม่มาก สามารถทานยาแก้ปวดทั่วไปได้ แต่หากปวดรุนแรงและสัมพันธ์กับรอบเดือนชัดเจน แพทย์อาจพิจารณาให้ทานยาแก้ปวดแบบออกฤทธิ์ยาวดักไว้ล่วงหน้า 5-7 วันก่อนประจำเดือนมา หรือในบางเคสอาจใช้แผ่นแปะฮอร์โมน ยาคุมกำเนิด หรือยาในกลุ่มยับยั้ง CGRP เพื่อควบคุมอาการ สิ่งสำคัญคืออย่ายอมทนปวด ควรรีบพบแพทย์เฉพาะทางเพื่อวางแผนการรักษาให้สามารถกลับมาใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุข
[00:00] แนะนำ พญ.วลีพันธ์ (หมอส้ม) แพทย์อายุรกรรมประสาท
[01:48] ทำไมผู้หญิงถึงเจอไมเกรนบ่อยและรุนแรงกว่าผู้ชาย?
[04:11] บทบาทของฮอร์โมนเอสโตรเจน (Estrogen) กับโรคไมเกรน
[07:43] การแกว่งของฮอร์โมน ทำให้หลั่งสาร CGRP กระตุ้นปวดหัว
[10:09] ทำไมตอนวัยรุ่นไม่ปวด แต่มาปวดหัวตอนวัยทำงาน?
[13:34] วิธีสังเกต ไมเกรนที่สัมพันธ์กับรอบเดือนเป็นอย่างไร?
[15:29] การตั้งครรภ์ ทำให้ไมเกรนดีขึ้นหรือแย่ลง?
[18:18] วัยทอง (หมดประจำเดือน) มีผลต่อไมเกรนอย่างไร?
[20:49] ทานยาคุมกำเนิดแล้วปวดหัวไมเกรน ควรทำอย่างไร?
[25:28] ความเครียด ภาวะ PMS และความไวต่อความปวดในผู้หญิง
[29:09] แนวทางการรักษาไมเกรนช่วงมีรอบเดือนให้ได้ผล
[37:04] ปรึกษาหมอส้ม แพทย์เฉพาะทางระบบประสาทได้ที่ Smile Migraine
แอปพลิเคชั่นพบหมอไมเกรนออนไลน์ 💚🧑🏻⚕️ ดาวน์โหลดแอป คลิก : https://onelink.to/fq5kra
ช่องทางการติดต่อ https://linktr.ee/smilemigraine
Facebook : / smilemigraine
Instagram : / smilemigraine
TikTok : / smilemigraine
Twitter : https://x.com/smilemigraine