อากาศร้อนจัด ทำไมทำให้ปวดหัวไมเกรนบ่อยขึ้น
อากาศร้อนขึ้นทุกปี และหลายคนสังเกตว่าพอเข้าหน้าร้อน ไมเกรนก็มากำเริบถี่ขึ้นตามไปด้วย ทำไมความร้อนถึงกระตุ้นไมเกรนได้? มาดูกลไกและวิธีรับมือกันค่ะ
ทำไมอากาศร้อนถึงกระตุ้นไมเกรน
1. ร่างกายขาดน้ำ
ร่างกายพยายามรักษาอุณหภูมิให้อยู่ที่ราว 37°C โดยมี สมองส่วนไฮโปทาลามัส (Hypothalamus) คอยควบคุม เมื่ออากาศร้อน ร่างกายจะขับเหงื่อและขยายหลอดเลือดเพื่อระบายความร้อน
การเสียเหงื่อมากทำให้ร่างกายขาดน้ำและเกิด ภาวะเกลือแร่ไม่สมดุล (Electrolyte Imbalance) ซึ่งส่งผลต่อการทำงานของไฮโปทาลามัส สมองส่วนที่เกี่ยวข้องกับการกระตุ้นไมเกรนโดยตรง¹ งานวิจัยพบว่าแม้ร่างกายเสียน้ำเพียง 1–2% ก็มากพอที่จะกระตุ้นไมเกรนในคนที่ไวต่อสิ่งนี้ได้²
2. สารเคมีในร่างกายแปรปรวน
อุณหภูมิร่างกายที่สูงขึ้นทำให้เกิดความเครียด กระตุ้นการหลั่ง คอร์ติซอล (Cortisol) ซึ่งเป็นฮอร์โมนความเครียดที่เกี่ยวข้องกับไมเกรน รวมถึงทำให้ระดับ เซโรโทนิน ในสมองทำงานผิดปกติ ทั้งสองปัจจัยนี้เป็นสาเหตุของไมเกรนได้เช่นกัน²
3. แสงแดดจ้าทำให้ตาแพ้แสง
ในหน้าร้อนที่แดดจ้า คนที่ไวต่อแสง (photophobia) มักเกิดไมเกรนได้บ่อยขึ้น ความร้อนยังทำให้หลอดเลือดในสมองขยายตัว ซึ่งเป็นกลไกหลักอย่างหนึ่งของการเกิดไมเกรน³
งานวิจัยแบบสำรวจพบว่า ผู้ป่วยไมเกรนถึง 83% รายงานว่าสภาพอากาศเป็นสิ่งกระตุ้น และในจำนวนนี้ อากาศร้อนถูกระบุเป็นสิ่งกระตุ้นบ่อยพอ ๆ กับอากาศเย็น⁴
วิธีดูแลตัวเองในหน้าร้อน
- อย่าปล่อยให้ร่างกายขาดน้ำ ดื่มน้ำให้เพียงพอกับที่เสียไป หรือดื่มเครื่องดื่มเกลือแร่ในวันที่เหงื่อออกมาก
- ใส่แว่นกันแดดและหมวก ทุกครั้งที่ออกแดด สำหรับคนตาแพ้แสง แว่นตัดคลื่นแสงแบบ FL-41 ช่วยลดสิ่งกระตุ้นไมเกรนได้
- รักษาอุณหภูมิร่างกาย อยู่ในที่ร่มหรือห้องปรับอากาศ เลี่ยงกิจกรรมกลางแจ้งช่วงแดดจัด
เมื่อปวดหัวไมเกรนแล้ว ควรทำอย่างไร
- ทานยาแก้ปวดตามระดับความรุนแรง
- ประคบเย็นเพื่อบรรเทาปวดและระบายความร้อน
- นอนในห้องเย็น อากาศถ่ายเทดี
- ใช้น้ำมันหอมระเหย เช่น เปเปอร์มินต์ ลาเวนเดอร์ หรือยูคาลิปตัส ช่วยบำบัดอาการ
- ทานอาหารเสริมกลุ่ม Magnesium, B2 และ CoQ10 เพื่อลดความไวของสมองต่อสิ่งกระตุ้นในระยะยาว
เมื่อไหร่ควรพบแพทย์
ควรพบแพทย์เมื่อปวดหัวมากกว่า 4 วันต่อเดือน ปวดรุนแรง มีคลื่นไส้อาเจียนร่วมด้วย ต้องนอนพัก หรือต้องไปฉีดยาแก้ปวดที่โรงพยาบาลทุกครั้งที่มีอาการ
สรุป
อากาศร้อนกระตุ้นไมเกรนผ่านหลายกลไก ทั้งภาวะขาดน้ำ ฮอร์โมนความเครียด และแสงแดดจ้า หากสังเกตว่าตัวเองปวดหัวถี่ขึ้นในหน้าร้อน ควรป้องกันไว้ก่อนที่จะกลายเป็นไมเกรนเรื้อรัง
หากไมเกรนกำเริบบ่อยในช่วงอากาศร้อน สามารถปรึกษาแพทย์เฉพาะทางไมเกรนออนไลน์ผ่านแอปพลิเคชัน Smile Migraine ได้เลยค่ะ
แหล่งอ้างอิงงานวิจัย
- Business Standard. Can hot weather trigger migraines? Experts explain the hidden link. https://www.business-standard.com/health/heatwave-migraines-trigger-causes-prevention-126042100731_1.html
- Neurology Institute of Huntsville. Heat Headache, Dehydration, and Summer Migraines. https://www.neurologyinstituteofhuntsville.com/summer-migraine-triggers-heat-dehydration-relief/
- Biology Insights. Can You Get a Migraine From Heat? https://biologyinsights.com/can-you-get-a-migraine-from-heat/
- PMC (2024). The Effect of Ambient Temperature on Migraine Disease: A Scoping Review. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12370836/
- Healthline. Heat Headache: Symptoms, Causes, and Treatment. https://www.healthline.com/health/heat-headache
- Verywell Health. Why Heat Can Trigger a Headache. https://www.verywellhealth.com/heat-headache-5217629
หมายเหตุ: ข้อมูลในบทความนี้เป็นความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะบุคคล หากมีอาการปวดหัวรุนแรงหรือบ่อยผิดปกติ ควรปรึกษาแพทย์
