อันตรายจากยาแก้ปวดไมเกรน เสี่ยงหลอดเลือดหด

ยาแก้ปวดเป็นของสามัญประจำบ้านที่หลายคนต้องมี แต่กินพร่ำเพรื่อไม่ได้ เพราะอาจส่งผลกระทบต่อร่างกายได้เช่นกัน

ยาแก้ปวดไมเกรนมีกี่ประเภท

1. ยาแก้ปวดทั่วไป

Acetaminophen
กลุ่ม NSAIDs: aspirin, ibuprofen, naproxen, diclofenac potassium
กลุ่ม Opioids

2. ยาแก้ปวดจำเพาะไมเกรน

Ergotamine
กลุ่ม Triptan (ในไทยมี sumatriptan และ eletriptan ชนิดรับประทาน)
กลุ่ม Gepants (สาร block ตัวรับ CGRP)

3. ยาแก้ปวดกลุ่มอื่น

กลุ่มสเตียรอยด์ เช่น prednisolone

ใครควรระวังเป็นพิเศษ

หญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร
มีประวัติแพ้ยา
มีโรคตับ ไต หัวใจ หรือความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้
มีประวัติแผลในกระเพาะอาหาร
อายุต่ำกว่า 16 ปี หรือมากกว่า 65 ปี
บุคคลที่มีประวัติหลอดเลือดสมอง , หลอดเลือดหัวใจหรือหลอดเลือดส่วนปลาย

กินยาแก้ปวดบ่อย เสี่ยงอะไรบ้าง

เกณฑ์ความเสี่ยงต่อภาวะติดยาแก้ปวดแตกต่างกันตามชนิดยา ตามเกณฑ์ ICHD-3¹:

Ergotamine, Triptan, Opioids และยาแก้ปวดสูตรผสม – เสี่ยงเมื่อใช้ตั้งแต่ 10 วัน/เดือนขึ้นไป ติดต่อกันเกิน 3 เดือน
ยาแก้ปวดทั่วไป (Acetaminophen, Aspirin, NSAIDs) – เสี่ยงเมื่อใช้ตั้งแต่ 15 วัน/เดือนขึ้นไป ติดต่อกันเกิน 3 เดือน

ใช้เกินเกณฑ์เหล่านี้ต่อเนื่อง อาจนำไปสู่:

ภาวะติดยาแก้ปวด (MOH) – ปวดหัวซ้ำทุกวัน และไม่ตอบสนองต่อยาแก้ปวดเหมือนเดิม
NSAIDs (Naproxen, Ibuprofen) – เสี่ยงกระเพาะเป็นแผล กรดไหลย้อน ความดันสูง และกระตุ้นภาวะหัวใจล้มเหลวได้ จากการคั่งน้ำในร่างกาย
ไตทำงานหนัก – บวมน้ำ โพแทสเซียมในเลือดสูง เสี่ยงไตวาย (พบชัดเจนในกลุ่ม NSAIDs จากกลไกยับยั้งการไหลเวียนเลือดที่ไต)
ผลด้านอารมณ์ – แปรปรวน ซึมเศร้า วิตกกังวล พบได้ในผู้ที่มีภาวะติดยาแก้ปวดโดยรวม แต่ความเชื่อมโยงชัดเจนที่สุดในกลุ่ม Opioids ซึ่งมีฤทธิ์ต่ออารมณ์โดยตรงและเสี่ยงเกิดอาการถอนยา

Ergotamine กับภาวะ Ergotism

ยาแก้ปวดจำเพาะไมเกรนกลุ่ม Ergotamine (เช่น Tofago, Cafergot, Avamigran, Migana) ทำให้หลอดเลือดที่ขยายตัวผิดปกติหดกลับ ช่วยให้หายปวด

แต่ถ้าใช้บ่อยเกินขนาด หรือใช้ร่วมกับยาบางชนิดที่ส่งผลให้ระดับ Ergotamine สูงเกินไป เสี่ยงเกิด ภาวะ Ergotism คือหลอดเลือดหดตัวค้าง ทำให้เลือดไหลเวียนส่วนปลายลดลง อาการที่พบ:

ชาปลายมือ ปลายเท้าหรือนิิ้วมือ นิ้วเท้า เย็น ซีด
อาจมีเนื้อตายตามมาในกรณีรุนแรง

พบได้ราว 0.001–0.002% ถือว่าต่ำมาก แต่เกิดขึ้นได้จริงและส่งผลเสียรุนแรงได้ จึงควรให้ความสำคัญ

สรุป

ไม่ว่าจะเป็นยาแก้ปวดทั่วไป ยาจำเพาะไมเกรน หรือยากลุ่มอื่น ควรได้รับคำแนะนำจากแพทย์ก่อนใช้ทุกครั้ง และควรรู้ผลข้างเคียงทั้งระยะสั้นระยะยาว รวมถึงปริมาณที่เหมาะสม เพื่อลดความเสี่ยงและได้ผลการรักษาที่ดีที่สุด

หากมีข้อสงสัยเรื่องการใช้ยาแก้ปวดไมเกรน สามารถปรึกษาแพทย์เฉพาะทางไมเกรนออนไลน์ผ่านแอปพลิเคชัน Smile Migraine ได้เลยค่ะ