ปวดหัวแบบไหนคือไมเกรน? เช็ก 6 ตัวชี้วัดอาการ พร้อมแยกให้ชัดจากโรคร้าย

บางทีอยู่ดี ๆ ก็ปวดหัวขึ้นมา ปวดแรงมากจนอดคิดไม่ได้ว่า "นี่เราเป็นเนื้องอกในสมองหรือเปล่า?" หรือ "เส้นเลือดในสมองจะแตกไหมนะ?" หมอเชื่อว่าชาวไมเกรนหลายคนเคยมีคำถามแบบนี้วนอยู่ในหัวแน่นอน เพราะเวลาปวดหนัก ๆ มันรุนแรงจนน่ากลัว

บทความนี้จะพาไปแยกให้ชัดว่า อาการปวดหัวแบบไหนคือไมเกรน ต่างจากโรคร้ายอย่างเนื้องอกสมองอย่างไร พร้อมเช็กลิสต์ 6 ตัวชี้วัดและแบบประเมินเบื้องต้นที่ทำเองได้จากที่บ้าน เพื่อให้คุณคลายกังวลและดูแลตัวเองได้ถูกทาง

ไมเกรน vs เนื้องอกสมอง ต่างกันอย่างไร?

ก่อนอื่นเรามาแยกความต่างระหว่างไมเกรนกับเนื้องอกสมองให้เห็นภาพชัด ๆ กันก่อน เพราะเป็นสิ่งที่หลายคนกังวลมากที่สุด

ลักษณะของเนื้องอกสมอง

• อาการปวดจะค่อย ๆ เป็น ค่อย ๆ ไป ระยะเวลาในการพัฒนาความรุนแรงค่อนข้างนาน
• ตำแหน่งที่ปวดมักปวดกระจายทั่วศีรษะ รู้สึกเหมือนมีอะไรมาดันอยู่ข้างใน
• ระยะแรกอาการปวดจะไม่รุนแรง แล้วค่อย ๆ รุนแรงขึ้นเรื่อย ๆ

ลักษณะของไมเกรน

• มักปวดที่ข้างใดข้างหนึ่งของศีรษะอย่างชัดเจน
• ปวดเป็น ๆ หาย ๆ มีสิ่งกระตุ้นชัดเจน และดีขึ้นได้เอง

จะเห็นว่ารูปแบบการปวดต่างกันพอสมควร แต่เพื่อความมั่นใจ การประเมินกับแพทย์เฉพาะทางยังเป็นทางที่ปลอดภัยที่สุดค่ะ

โรคไมเกรนคืออะไร เกิดจากอะไร?

ปัจจุบันยังไม่มีใครรู้แน่ชัดว่าไมเกรนเกิดจากอะไรกันแน่ แต่นักวิทยาศาสตร์และทีมแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเชื่อว่า "เจ้าไมเกรนตัวป่วน" น่าจะเกิดจาก ความไม่สมดุลหรือความผิดปกติของสารเคมีในสมอง

เมื่อสารเคมีในสมองผิดปกติ ก็จะส่งผลต่อหลอดเลือดในสมองให้เกิดการอักเสบ มีการบีบตัวและคลายตัวมากกว่าปกติ และตามมาด้วยอาการปวดหัวไมเกรนในที่สุด

4 ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดไมเกรน

ลองเช็กดูว่าคุณมีปัจจัยเสี่ยงเหล่านี้หรือไม่

1. เพศหญิง — ผู้หญิงเป็นไมเกรนได้มากกว่าผู้ชายถึง 3 เท่า เพราะมีการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนเป็นสิ่งกระตุ้นหลัก
2. อายุระหว่าง 18–44 ปี — ซึ่งเป็นช่วงวัยเจริญพันธุ์
3. มีประวัติคนในครอบครัวเป็นไมเกรน มาก่อน
4. มีโรคร่วม เช่น โรคซึมเศร้า วิตกกังวล นอนไม่หลับ ภาวะนอนกรน หรือภาวะพังผืดกล้ามเนื้ออักเสบ

องค์การอนามัยโลก (WHO) ระบุว่า โรคปวดศีรษะไมเกรนเป็น 1 ใน 10 โรคที่ทำให้เกิดความทุพพลภาพมากที่สุด และส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตอย่างมาก จึงไม่ใช่เรื่องที่ควรมองข้าม

เช็กลิสต์ 6 ตัวชี้วัดอาการไมเกรน

หมอมีเช็กลิสต์อาการไมเกรนมาให้ลองเช็กกันว่า อาการปวดหัวที่เป็นอยู่ใช่ไมเกรนหรือไม่ (และถ้าใช่ ก็สบายใจได้ว่าไม่ใช่โรคร้ายแน่นอน)

1. ปวดเป็น ๆ หาย ๆ และหายได้เอง — มักมีสิ่งกระตุ้น เช่น แดดร้อน อากาศเปลี่ยน แสงจ้า เสียงดัง หรือบางครั้งไม่มีสิ่งกระตุ้นก็กลับมาปวดได้ วนเป็นวงกลม
2. ปวดแต่ละครั้งมักไม่เกิน 72 ชั่วโมง (3 วัน)
3. มักมีอาการเวียนศีรษะ คลื่นไส้ อาเจียนร่วมด้วย — ข้อนี้สำคัญ เวลาปวดรุนแรงอาจอาเจียนหนัก แต่หลังอาเจียนแล้วอาการมักดีขึ้นมากกว่า 50%
4. ปวดเด่นที่ข้างเดียวของศีรษะ — แต่ก็สามารถปวดทั้งสองข้าง และสลับข้างได้
5. ปวดแล้วตากลัวแสงจ้า — ทางการแพทย์เรียกภาวะนี้ว่า Photophobia มักอยากหลบไปอยู่ในห้องมืด ๆ เย็น ๆ
6. ปวดแล้วต้องนอนพัก — ยิ่งขยับตัวหรือทำกิจกรรมต่อ จะยิ่งปวด ต้องนอนนิ่ง ๆ

หากคุณเข้าข่ายตาม 6 ข้อนี้ ก็มีแนวโน้มสูงว่าเป็นไมเกรนค่ะ

แบบประเมิน ID Migraine เช็กเองได้ที่บ้าน

ถ้ายังไม่มั่นใจ ลองทำแบบประเมินไมเกรนเบื้องต้นที่เรียกว่า ID Migraine (Identify Migraine) มีเพียง 3 คำถาม

• มีอาการคลื่นไส้ อาเจียนหรือไม่?
• มีอาการกลัวแสงร่วมด้วยหรือไม่?
• ปวดแล้วไม่สามารถทำงานได้ตามปกติอย่างน้อย 1 วันหรือไม่?

หากตอบว่า "ใช่" 2 ใน 3 ข้อ มีความเป็นไปได้สูงว่าคุณจะเป็นไมเกรน และควรเข้าประเมินกับแพทย์หรือปรึกษาผู้เชี่ยวชาญอย่างละเอียดอีกครั้ง

สรุป: ไมเกรนดูแลได้ ถ้ารู้ทันอาการ

แม้ไมเกรนจะเป็นโรคที่รักษาไม่หายขาด แต่เราสามารถลดความถี่ของอาการจนไมเกรนกำเริบน้อยลงมาก ๆ ได้ หัวใจสำคัญคือการรู้จักอาการของตัวเอง สังเกตสิ่งกระตุ้น และดูแลรักษาอย่างต่อเนื่องภายใต้คำแนะนำของแพทย์เฉพาะทาง

หากคุณสงสัยว่าอาการปวดหัวที่เป็นอยู่ใช่ไมเกรนหรือไม่ หรืออยากวางแผนการรักษาให้เหมาะกับตัวเอง สามารถปรึกษาแพทย์เฉพาะทางไมเกรนออนไลน์ผ่านแอปพลิเคชัน Smile Migraine ได้เลยนะคะ แพทย์ของเราเป็นอาจารย์แพทย์ที่เชี่ยวชาญการรักษาผู้ป่วยไมเกรนมากกว่า 1,000 เคส เพราะเราอยากให้ชาวไมเกรนทุกคนกลับมายิ้มได้อีกครั้ง